Klauzula własnych środków transportu

 

Klauzula własnych środków transportu to zapis w umowie ubezpieczenia, który rozszerza ochronę ubezpieczeniową na sytuacje, w których mienie ubezpieczonego – np. towar, maszyny, narzędzia czy wyposażenie – jest przewożone przez niego samego, czyli jego własnymi pojazdami, a nie przez profesjonalną firmę transportową. W praktyce oznacza to, że jeśli przedsiębiorca lub jego pracownicy przewożą coś własnym samochodem, a dojdzie w tym czasie do szkody – np. wypadku, kradzieży czy uszkodzenia ładunku – towarzystwo ubezpieczeniowe nie odmówi wypłaty odszkodowania tylko dlatego, że przewóz nie był realizowany przez licencjonowanego przewoźnika.

Geneza tej klauzuli wiąże się z potrzebą uelastycznienia ochrony ubezpieczeniowej dla firm, które nie zawsze korzystają z usług firm transportowych. Szczególnie dotyczy to małych i średnich przedsiębiorstw, które często same przewożą swój towar między magazynami, do klienta lub na budowę. W standardowych warunkach ubezpieczenia często znajdował się wyłączenie odpowiedzialności, gdy transport odbywał się bez udziału zawodowego przewoźnika. Dlatego pojawiła się klauzula, która w sposób jednoznaczny włącza takie przewozy do zakresu ochrony.

Podstawą prawną stosowania tej klauzuli jest ogólna zasada swobody umów ubezpieczenia, zapisana w art. 805 §1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którą strony mogą dowolnie określać zakres ochrony, o ile nie sprzeciwia się to ustawie i zasadom współżycia społecznego. Klauzula ta jest zatem umownym rozszerzeniem ochrony i musi być wpisana bezpośrednio do polisy lub jej załączników – nie wynika automatycznie z ogólnych warunków ubezpieczenia.

W praktyce klauzula ta ma duże znaczenie w takich branżach jak handel, usługi instalacyjne, budownictwo czy drobna produkcja, gdzie towar lub sprzęt często podróżuje z pracownikiem. Jeśli np. ekipa remontowa przewozi własnym busem drogie elektronarzędzia, a dojdzie do stłuczki, w wyniku której sprzęt zostanie uszkodzony, to bez tej klauzuli ubezpieczyciel mógłby odmówić wypłaty, powołując się na wyłączenie związane z samodzielnym transportem. Dzięki klauzuli własnych środków transportu – odszkodowanie zostanie wypłacone, pod warunkiem spełnienia innych wymogów (np. zabezpieczenia ładunku, dokumentacji przewozu itp.).

Podsumowując: klauzula własnych środków transportu to praktyczne rozwiązanie, które umożliwia objęcie ubezpieczeniem transportu realizowanego przez samego ubezpieczonego lub jego pracowników, bez udziału firm spedycyjnych. Daje firmom większą elastyczność i realne zabezpieczenie majątku w ruchu, szczególnie wtedy, gdy przewóz towarów czy narzędzi jest częścią codziennej działalności operacyjnej.