Kryteria oceny ryzyka

 

Kryteria oceny ryzyka w ubezpieczeniach to zestaw czynników, które zakład ubezpieczeń analizuje przed zawarciem umowy, aby określić prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia losowego oraz możliwy rozmiar szkody. Są to obiektywne i mierzalne elementy, pozwalające na ocenę, czy dane ryzyko jest akceptowalne i jaka powinna być wysokość składki. Każde towarzystwo ubezpieczeń w procedurach taryfikacyjnych określa, jakie czynniki mają kluczowe znaczenie przy ocenie danego rodzaju ryzyka.

Podstawa prawna

·         Kodeks cywilny – art. 805 i następne, określające obowiązki stron umowy ubezpieczenia, w tym zasadę dostarczenia prawdziwych informacji o ryzyku.

·         Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej – nakłada na zakłady ubezpieczeń obowiązek właściwej oceny ryzyka i tworzenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych adekwatnych do poziomu zagrożenia.

·         Rekomendacje i wytyczne Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) – w zakresie zarządzania ryzykiem ubezpieczeniowym i taryfikacji składek.

·         OWU towarzystw ubezpieczeniowych – zawierają odniesienia do czynników, które wpływają na wysokość składki lub możliwość przyjęcia ryzyka.

Zastosowanie w praktyce ubezpieczeniowej

·         W ubezpieczeniach majątkowych kryteria oceny ryzyka obejmują m.in. rodzaj, wartość i lokalizację mienia, sposób jego zabezpieczenia, historię szkodową oraz przeznaczenie obiektu.

·         W ubezpieczeniach komunikacyjnych analizuje się wiek i markę pojazdu, miejsce parkowania, wiek i doświadczenie kierowcy, przebieg oraz wcześniejsze szkody.

·         W ubezpieczeniach osobowych i na życie brane są pod uwagę wiek, płeć, stan zdrowia, wykonywany zawód, styl życia oraz czynniki medyczne i genetyczne.

·         W ubezpieczeniach firmowych i OC zawodowych ocenia się rodzaj działalności, skalę obrotów, stosowane zabezpieczenia techniczne i procedury ograniczania ryzyka.

·         Na podstawie tych danych ubezpieczyciel określa tzw. profil ryzyka, który decyduje o akceptacji, odrzuceniu lub zróżnicowaniu składki. W niektórych przypadkach (np. wysokie ryzyko zawodowe lub szkody w przeszłości) może zostać zastosowana zwyżka składki albo franszyza redukcyjna.

Kryteria oceny ryzyka mają również znaczenie przy odnowieniu umowy – analiza historii szkodowej klienta i zmian w przedmiocie ubezpieczenia wpływa na warunki kontynuacji.

Podsumowanie:
Kryteria oceny ryzyka to zespół czynników wykorzystywanych przez ubezpieczyciela do określenia prawdopodobieństwa szkody i ustalenia składki. Ich stosowanie wynika z Kodeksu cywilnego, ustawy o działalności ubezpieczeniowej oraz OWU. W praktyce umożliwiają one sprawiedliwe i racjonalne ustalanie cen polis, a także utrzymanie stabilności finansowej zakładu ubezpieczeń.