Lokalizacja ryzyka

 Lokalizacja ryzyka to określenie miejsca, w którym zlokalizowane jest ryzyko ubezpieczeniowe, czyli gdzie może dojść do zdarzenia objętego ochroną. Najczęściej chodzi o adres budynku lub terenu, w którym znajduje się ubezpieczone mienie, ale w szerszym ujęciu lokalizacją ryzyka może być każde miejsce, gdzie faktycznie istnieje zagrożenie powstania szkody – np. trasa przewozu towarów, obszar działania firmy, kraj wykonywania pracy czy miejsce użytkowania pojazdu.

Geneza tego pojęcia wynika z praktyki ubezpieczeniowej. Ryzyka różnią się intensywnością i częstotliwością szkód w zależności od warunków lokalnych. Inaczej kalkuluje się ryzyko pożaru w centrum dużego miasta, a inaczej w małej miejscowości oddalonej od remizy straży. Podobnie ryzyko powodzi, wandalizmu czy katastrof naturalnych zależy od lokalizacji. Ubezpieczyciel musi więc znać miejsce ryzyka, aby prawidłowo wycenić składkę i określić warunki ochrony.

Podstawy prawne lokalizacji ryzyka znajdują się w ogólnych regulacjach dotyczących umowy ubezpieczenia w Kodeksie cywilnym (art. 805 i n.), które wymagają jednoznacznego określenia przedmiotu i zakresu ochrony. W praktyce szczegółowe zasady dokumentuje umowa ubezpieczenia oraz OWU, gdzie podany jest adres lub obszar ochrony. W ubezpieczeniach międzynarodowych lokalizacja ryzyka ma również znaczenie podatkowe oraz regulacyjne – prawo wielu państw wymaga, aby ryzyka lokalizowane na ich terytorium były ubezpieczane zgodnie z lokalnymi przepisami.

Lokalizacja ryzyka ma liczne zastosowania w praktyce ubezpieczeniowej:
• kalkulacja składki – zależy od statystycznych danych szkodowych dla danego obszaru,
• ocena ekspozycji na katastrofy naturalne – powodzie, huragany, trzęsienia ziemi,
• dobór zabezpieczeń – np. wymóg alarmu w obszarach o wysokiej szkodowości kradzieży,
• określenie terytorialnego zakresu ochrony – kraj, Europa, cały świat,
• reasekuracja – ubezpieczyciele ograniczają kumulację ryzyk w jednym regionie,
• organizacja likwidacji szkód – dostępność usług serwisowych i rzeczoznawców.

Przykład:
Jeśli ta sama maszyna znajduje się w fabryce w strefie przemysłowej i identyczna w domu jednorodzinnym, koszty ubezpieczenia mogą być inne, bo różnie oceniane jest zagrożenie pożarem, kradzieżą czy uszkodzeniem mechanicznym.

Podsumowując: lokalizacja ryzyka to informacja o tym, gdzie może wydarzyć się szkoda. Jest podstawowym elementem oceny ryzyka i ustalania składki, ponieważ warunki lokalne mają duży wpływ na prawdopodobieństwo zdarzeń losowych. Precyzyjne wskazanie miejsca ochrony to warunek prawidłowego działania polisy i sprawiedliwej wyceny ubezpieczenia.