Nadzwyczajne koszty (w tym koszty ratownictwa / akcji)

Nadzwyczajne koszty w ubezpieczeniach to wydatki, które pojawiają się dodatkowo w związku ze szkodą i wykraczają poza zwykłą wartość uszkodzonego mienia lub podstawowe świadczenie. Mogą dotyczyć np. akcji ratowniczej, zabezpieczenia mienia po pożarze, osuszenia budynku po zalaniu, uprzątnięcia pozostałości po szkodzie, tymczasowego magazynowania rzeczy, pracy specjalistów, transportu awaryjnego albo działań koniecznych do ograniczenia dalszych strat. Nie są to koszty „dowolne” ani luksusowe, lecz wydatki nadzwyczajne dlatego, że powstały wskutek nagłego zdarzenia i były potrzebne do opanowania jego skutków.

Podstawą prawną jest przede wszystkim Kodeks cywilny. Art. 826 k.c. nakłada na ubezpieczającego obowiązek użycia dostępnych środków w celu ratowania przedmiotu ubezpieczenia oraz zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarów. Jednocześnie ubezpieczyciel powinien zwrócić koszty takich działań w granicach sumy ubezpieczenia, jeżeli były celowe, nawet gdy ostatecznie okazały się bezskuteczne. Umowa lub OWU mogą przewidywać rozwiązania korzystniejsze dla ubezpieczonego.

Geneza tego pojęcia wynika z praktyki likwidacji szkód. Sama wypłata za zniszczony przedmiot często nie wystarcza, aby realnie opanować sytuację. Po pożarze trzeba zabezpieczyć budynek przed deszczem i kradzieżą. Po zalaniu trzeba wypompować wodę, osuszyć pomieszczenia i zapobiec pleśni. Po awarii w firmie trzeba czasem przenieść mienie, wynająć sprzęt zastępczy albo zabezpieczyć dokumentację. Rynek ubezpieczeń wyodrębnił takie koszty, bo bez ich pokrycia ubezpieczony mógłby ponieść dodatkową stratę mimo formalnej ochrony.

W praktyce ubezpieczeniowej nadzwyczajne koszty są zwykle opisane w OWU jako koszty dodatkowe, koszty ratowania mienia, koszty uprzątnięcia pozostałości po szkodzie, koszty zabezpieczenia miejsca szkody albo koszty zapobieżenia zwiększeniu szkody. Ubezpieczyciel bada, czy były konieczne, racjonalne i związane ze zdarzeniem objętym ochroną. Znaczenie mają faktury, rachunki, zdjęcia, protokoły służb, opinie specjalistów i opis działań podjętych bezpośrednio po zdarzeniu.

Dla rynku ubezpieczeń pojęcie to ma duże znaczenie, ponieważ wspiera aktywne ograniczanie szkód. Ubezpieczony nie powinien biernie czekać, aż straty się powiększą, jeśli może rozsądnie zareagować. Z drugiej strony ubezpieczyciel nie finansuje każdego wydatku poniesionego po szkodzie. Pokrywane powinny być te koszty, które były celowe, uzasadnione i mieszczą się w granicach odpowiedzialności wynikającej z umowy.

Podsumowując, nadzwyczajne koszty to dodatkowe, uzasadnione wydatki poniesione w związku ze szkodą, zwłaszcza na ratowanie mienia, ograniczenie strat i zabezpieczenie skutków zdarzenia. Ich znaczenie polega na tym, że pozwalają realnie zmniejszyć rozmiar szkody i przywrócić kontrolę nad sytuacją. O zakresie zwrotu decydują przepisy Kodeksu cywilnego, OWU oraz wykazanie, że działania były celowe i związane ze zdarzeniem objętym ubezpieczeniem.

Więcej informacji z zakresu ubezpieczeń znajdziesz na stronie brokerniedzielski.pl