Obowiązek współdziałania z ubezpieczycielem
Obowiązek współdziałania z ubezpieczycielem oznacza powinność takiego zachowania ubezpieczonego lub ubezpieczającego, aby zakład ubezpieczeń mógł prawidłowo wykonać umowę. Nie sprowadza się on wyłącznie do zgłoszenia szkody. Obejmuje także przekazywanie prawdziwych informacji, udostępnienie dokumentów, umożliwienie oględzin, odpowiadanie na uzasadnione pytania, zabezpieczenie dowodów, podejmowanie działań ograniczających szkodę oraz niewprowadzanie ubezpieczyciela w błąd.
Podstawą prawną jest ogólna zasada wykonywania
zobowiązań z art. 354 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którą strony powinny
wykonywać zobowiązanie zgodnie z jego treścią, celem społeczno-gospodarczym,
zasadami współżycia społecznego i ustalonymi zwyczajami. W ubezpieczeniach
znaczenie mają również przepisy szczególne: art. 818 k.c. dotyczący
zawiadomienia ubezpieczyciela o wypadku oraz art. 826 k.c. nakładający
obowiązek użycia dostępnych środków w celu ratowania przedmiotu ubezpieczenia,
zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarów.
Geneza tego obowiązku wynika z praktycznej
nierówności dostępu do informacji. Ubezpieczyciel nie był obecny przy
zdarzeniu, nie zna wszystkich okoliczności szkody i nie ma bezpośredniego
dostępu do dokumentów, miejsca zdarzenia ani uszkodzonego mienia. Aby rzetelnie
ocenić odpowiedzialność i wysokość świadczenia, musi otrzymać współpracę od
osoby zgłaszającej roszczenie. Bez tego postępowanie likwidacyjne byłoby oparte
na domysłach, a nie na dowodach.
W praktyce obowiązek współdziałania pojawia się
na kilku etapach. Przed zawarciem umowy klient powinien odpowiadać zgodnie z
prawdą na pytania dotyczące ryzyka. Po szkodzie powinien zgłosić zdarzenie w
terminie przewidzianym w umowie, opisać jego przebieg, przekazać dokumenty,
umożliwić oględziny i nie usuwać śladów szkody ponad to, co konieczne dla
bezpieczeństwa lub ograniczenia strat. W ubezpieczeniach OC współdziałanie może
obejmować także przekazanie informacji o roszczeniach osoby trzeciej, dokumentach
sądowych albo korespondencji od poszkodowanego.
Znaczenie tego obowiązku dla rynku ubezpieczeń
jest duże, ponieważ pozwala ograniczać nadużycia, przyspiesza likwidację szkód
i ułatwia ustalenie, czy roszczenie mieści się w zakresie ochrony. Nie oznacza
jednak, że ubezpieczyciel może żądać wszystkiego bez ograniczeń. Żądane
informacje i dokumenty powinny być potrzebne do oceny odpowiedzialności lub
wysokości świadczenia. Naruszenie obowiązku współdziałania może mieć
konsekwencje, ale zwykle wtedy, gdy było istotne i realnie utrudniło ustalenie
okoliczności szkody albo zwiększyło jej rozmiar.
Podsumowując, obowiązek współdziałania z
ubezpieczycielem to wymóg aktywnej, uczciwej i rozsądnej współpracy przy
zawieraniu umowy oraz likwidacji szkody. Jego celem jest umożliwienie
prawidłowej oceny ryzyka, sprawnego ustalenia odpowiedzialności i wypłaty
należnego świadczenia. Chroni zarówno interes ubezpieczonego, jak i stabilność
całego systemu ubezpieczeń.
Komentarze
Prześlij komentarz